Analyst.gr: Οι μεγάλοι ασθενείς της Ευρώπης [πινακες]

Τα οικονομικά μεγέθη της δεύτερης και τρίτης μεγαλύτερης οικονομίας της Ευρώπης, της Ιταλίας και της Γαλλίας, απογοητεύουν ξανά - ειδικά ο αδύναμος ρυθμός ανάπτυξης, ο οποίος έχει συχνά εντελώς διαφορετικές αιτίες, για κάθε μία χώρα...

Όπως γράφει το Analyst.gr, το μεγαλύτερο πρόβλημα της Ελλάδας είναι αναμφίβολα ο ρυθμός ανάπτυξης, ο οποίος παραμένει αρνητικός (αποπληθωρισμός), κυρίως σαν αποτέλεσμα της έλλειψης επενδύσεων, λόγω της συνεχώς μειούμενης ζήτησης - η οποία επιδεινώνεται συνεχώς από την αύξηση της φορολογίας, καθώς επίσης από την ευρύτερη πολιτική λιτότητας (ανεργία, μειώσεις μισθών και εισοδημάτων, χρεοκοπίες κοκ.), χωρίς αναπτυξιακά μέτρα.

Εν τούτοις, το μεγάλο πρόβλημα της Ευρωζώνης δεν είναι η Ελλάδα, αλλά η Γαλλία και η Ιταλία - χώρες για τις οποίες δεν διακρίνει κανείς άλλη ρεαλιστική διέξοδο, από την επιστροφή στα εθνικά τους νομίσματα.

Ειδικότερα, η γαλλική στατιστική υπηρεσία ανακοίνωσε πως το επιχειρηματικό κλίμα στη χώρα παρέμεινε αναλλοίωτο το Σεπτέμβρη - πάρα πολύ άσχημο. Μόνο οι αξιολογήσεις που αφορούν την παραγωγή καλυτέρευσαν ελαφρά, παράλληλα όμως με την επιδείνωση των προβλέψεων για τις παραγγελίες προϊόντων από το εξωτερικό.

Κάτι ανάλογο διαπιστώθηκε και από τις ανακοινώσεις της ιταλικής στατιστικής υπηρεσίας τη Δευτέρα - με τον τζίρο της βιομηχανίας να μειώνεται τον Ιούλιο κατά 1%, σε σχέση με τον προηγούμενο μήνα (υποχωρώντας στα επίπεδα του Οκτωβρίου του 2013).

Στο γράφημα που ακολουθεί συγκρίνονται ορισμένοι οικονομικοί δείκτες των δύο χωρών - ο ρυθμός ανάπτυξης του ΑΕΠ, ο πληθωρισμός, η ανεργία, καθώς επίσης το ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών (επάνω η Γαλλία και κάτω η Ιταλία).



Όπως φαίνεται από το γράφημα, η οικονομία της Γαλλίας είναι στάσιμη για τρία περίπου χρόνια, με συνεχή όμως ελλείμματα στο ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών, ενώ η Ιταλία είναι βυθισμένη στην ύφεση - έχοντας επιτύχει ένα ελαφρά πλεονασματικό ισοζύγιο.

Περαιτέρω, αν και οι περισσότεροι αναπτυξιακοί δείκτες των δύο χωρών μοιάζουν μεταξύ τους, υπάρχουν πολύ σημαντικές διαφορές - η κυριότερη των οποίων είναι ίσως το ότι, η Γαλλία απέφυγε μέχρι στιγμής τα χειρότερα, με τη βοήθεια της εσωτερικής κατανάλωσης, καθώς επίσης των δημοσίων δαπανών.

Στη χώρα δεν διενεργούνται επενδύσεις, ενώ οι εξαγωγές δεν είναι καθόλου ενθαρρυντικές - αντίθετα με την Ιταλία, το μοναδικό φως στο σκοτεινό τούνελ που διανύει, είναι η μικρή αύξηση των εξαγωγών, όταν η Γαλλία χάνει συνεχώς μερίδια αγοράς.

Ο ρυθμός ανάπτυξης της Ιταλίας υποφέρει κυρίως από την καταστροφική εξέλιξη των μισθών και εισοδημάτων. Οι δύο υφέσεις μέσα σε έξι έτη (έξι στα έξι για την Ελλάδα), οι αυξήσει των φόρων και των επιβαρύνσεων από τις προηγούμενες κυβερνήσεις, καθώς επίσης η μεγάλη μείωση των θέσεων εργασίας (απολύσεις στο δημόσιο κλπ.), περιόρισαν σε μεγάλο βαθμό τα εισοδήματα των νοικοκυριών - τα οποία ευρίσκονται, ονομαστικά και πραγματικά, κάτω από τα επίπεδα του 2008, αν και δεν έχει αυξηθεί σημαντικά ο αριθμός των χαμηλά αμειβομένων θέσεων εργασίας, όπως σε άλλες χώρες (γράφημα).





Αν και η κυβέρνηση της Ιταλίας τώρα σχεδιάζει τη μείωση των φόρων για τους Πολίτες με εισοδήματα κάτω των 26.000 €, η κατάσταση, όσον αφορά την εσωτερική ζήτηση είναι σχεδόν απελπιστική. Ο τζίρος των καταστημάτων λιανικής μειώνεται συνεχώς, μαζί με τις τιμές πώλησης, οι οποίες είναι χαμηλότερες συγκριτικά με το προηγούμενο έτος - με αποτέλεσμα η χώρα να βυθίζεται στον αποπληθωρισμό, μαζί με την επιστροφή της ύφεσης.

Η Γαλλία, όπως αναφέραμε, έχει αποφύγει μέχρι στιγμής το δυσάρεστο αυτό σενάριο της μείωσης της εσωτερικής κατανάλωσης - επειδή τα εισοδήματα των Πολιτών της συνέχισαν να αυξάνονται τα προηγούμενα χρόνια, οπότε ο τζίρος των καταστημάτων λιανικής δεν επηρεάστηκε καθόλου.

Τα χρέη της Ιταλίας και της Γαλλίας

Στο γράφημα που ακολουθεί φαίνονται τα χρέη των δύο χωρών - με μπλε τα δημόσια, με κόκκινο τα εξωτερικά, με πράσινο τα χρέη των νοικοκυριών και με ανοιχτό καφέ των επιχειρήσεων χωρίς τις χρηματοπιστωτικές. Επίσης τα αντίστοιχα χρέη της Γερμανίας για σύγκριση (πρώτα της Γαλλίας και μετά της Ιταλίας, στο τέλος της Γερμανίας).



Το πρώτο συμπέρασμα του γραφήματος είναι αναμφίβολα το ότι, η απόσταση μεταξύ της Γερμανίας και των δύο άλλων χωρών έχει αυξηθεί, σε σχέση με το παρελθόν - ένα ακόμη σημάδι που μας προειδοποιεί για τους κινδύνους κατάρρευσης της Ευρωζώνης.

Ένα επόμενο είναι το ότι η Ιταλία, με εξαίρεση το δημόσιο χρέος, είναι σε καλύτερη κατάσταση, από χρηματοοικονομικής πλευράς, συγκριτικά με τη Γαλλία - αφού τόσο οι επιχειρήσεις της (καφέ), όσο και τα νοικοκυριά (πράσινο) χρωστούν λιγότερα χρήματα, ενώ το εξωτερικό χρέος της (κόκκινο) είναι σημαντικά χαμηλότερο από αυτό της Γαλλίας.

Το γεγονός αυτό σημαίνει πως ο εσωτερικός δανεισμός της Ιταλίας είναι υψηλότερος, οπότε η χώρα είναι λιγότερο εκτεθειμένη στις διαθέσεις των ξένων επενδυτών. Αναλυτικότερα, το 64% των γαλλικών χρεών ευρίσκονται στα χέρια ξένων επενδυτών, ενώ μόλις το 37% των ιταλικών χρεών - κάτι που καθιστά πολύ πιο επικίνδυνη την οικονομία της Γαλλίας.

Η οικονομική πολιτική

Κάτι ανάλογο με τα προηγούμενα συναντάται και στην οικονομική πολιτική των δύο χωρών - η οποία, ενώ φαίνεται με την πρώτη ματιά πως είναι παρόμοια, πως οι δύο κυβερνήσεις δηλαδή έχουν να αντιμετωπίσουν τα ίδια προβλήματα, με μία προσεκτικότερη ανάλυση παύει πλέον να ισχύει.

Ειδικότερα ο πρόεδρος της Γαλλίας ανακοίνωσε πως ο βασικότερος στόχος του είναι η καλυτέρευση της ανταγωνιστικότητας της χώρας του, παράλληλα με την αύξηση της απασχόλησης - με την εξυγίανση των δημοσίων οικονομικών να έρχεται σε δεύτερη θέση.

Έχει δε διαπραγματευθεί με την ηγεσία της Ευρωζώνης (με τη Γερμανία προφανώς), την επέκταση των ελλειμμάτων στον προϋπολογισμό για δύο ακόμη έτη - υποσχόμενος όμως πως θα δρομολογήσει τις απαιτούμενες διαρθρωτικές αλλαγές, αν και πολλοί αμφιβάλλουν για τις ικανότητες του, παρά τη νέα κυβέρνηση που τοποθέτησε,

Ο Ιταλός πρωθυπουργός, αντίθετα, μάχεται σε όλα τα μέτωπα: εναντίον ορισμένων ομάδων εντός του ίδιου του κόμματος του, εναντίον των συνδικάτων και άλλων οργανώσεων, καθώς επίσης εναντίον ισχυρών «συμβούλων επενδυτών», στις χρηματοπιστωτικές μητροπόλεις του εξωτερικού. Η Ιταλία βέβαια έχει τεράστια διαρθρωτικά ελλείμματα, σε όλο το πολιτικό, οικονομικό και θεσμικό της επίπεδο, συμπεριλαμβανομένης της Δικαιοσύνης - τα οποία είναι πολύ δύσκολο να αντιμετωπισθούν.

Επίλογος

Όπως έχουμε ήδη γράψει σε προηγούμενο κείμενο, η προσοχή των περισσοτέρων έχει στραφεί στο, ενδεχομένως κωμικοτραγικό, «γαλλικό δράμα», το οποίο ξεκίνησε ουσιαστικά από τις ευρωεκλογές - όπου το κυβερνών κόμμα «ηττήθηκε κατά κράτος», με ορισμένους Γάλλους να απαιτούν τη σύσταση μίας κυβέρνησης εθνικής σωτηρίας.

Η ξαφνική παραίτηση όμως της γαλλικής κυβέρνησης, δύο ημέρες μετά την τοποθέτηση του Ιταλού διοικητή της ΕΚΤ εναντίον της πολιτικής λιτότητας της ΕΚΤ, καθώς επίσης μία ημέρα μετά τις επιθέσεις των νομπελιστών οικονομολόγων εναντίον της καγκελαρίου για το ίδιο θέμα, τεκμηριώνει πιθανότατα πως, πίσω από το «γαλλικό θέατρο» με ευρωπαϊκές διαστάσεις που παρατηρούμε να εξελίσσεται, κρύβονται πολλές σκοπιμότητες.

Πόσο μάλλον όταν δεν πρόκειται ουσιαστικά για την πτώση μίας κυβέρνησης, αλλά για έναν ευρύτερο ανασχηματισμό - αφού δόθηκε απλά η εντολή στον πρωθυπουργό, από τον αποτυχημένο πρόεδρο, να σχηματίσει μία νέα κυβέρνηση.

Η βασική αιτία βέβαια ήταν η ραγδαία άνοδος του ακροδεξιού Εθνικού Μετώπου, το οποίο επιθυμεί την εγκαθίδρυση ενός άλλου πολιτικού συστήματος στη Γαλλία, αντίπαλου των καθιερωμένων - με κεντρικά χαρακτηριστικά τον εθνικοσοσιαλισμό (ανάλυση), καθώς επίσης την έξοδο από το ευρώ.

Εν τούτοις η κατάρρευση της Ευρωζώνης, εάν συνεχιστεί η ίδια πολιτική, δεν θα προέλθει μόνο από τη Γαλλία - παρά το ότι η οικονομία της ευρίσκεται σε διαρκή υποχώρηση, η ανεργία αυξάνεται, έχουν δημιουργηθεί συναισθήματα μίσους εναντίον των μεταναστών, ενώ η κοινωνία της είναι πολύ περισσότερο εκρηκτική και επαναστατική, συγκριτικά με άλλες χώρες.

Η κατάρρευση, μοναδική λύση εναντίον της οποίας είναι η πολιτική ένωση της Ευρωζώνης και όχι απλά η «άρση» της πολιτικής λιτότητας, θα προέλθει από πολλές άλλες χώρες - οι οποίες ευρίσκονται στον προθάλαμο της καταστροφής. Αν και η μεγαλύτερη όλων δε είναι η Ιταλία, στην οποία τα συσσωρευμένα προβλήματα είναι τεράστια (ανάλυση), ενώ οφείλει στη Γαλλία περί τα 500 δισ. € ή το 20% του γαλλικού ΑΕΠ (παλαιότερο γράφημα), δεν πρέπει κανείς να υποτιμάει τις υπόλοιπες - ειδικά την Ισπανία.