"Αράχνες" πιάνει το πακέτο Γιούνκερ

Το περίφημο "πακέτο Γιούνκερ" –για το οποίο περίσσευαν το καλοκαίρι οι πανηγυρισμοί– μένει στο "ράφι" από ελληνικής πλευράς, σύμφωνα με την τελευταία έκθεση προόδου που εκπόνησαν οι υπηρεσίες της Ευρωπαϊκής Επιτροπής...

Τα στοιχεία με ημερομηνία 2 Φεβρουαρίου δείχνουν ότι, έναν χρόνο μετά την ενεργοποίησή του, ούτε ένα έργο ελληνικών συμφερόντων δεν έχει υπογραφεί. Και τούτο, όταν ανά την Ευρώπη τρέχουν ήδη 145 επενδυτικά έργα και συμφωνίες με χρηματοπιστωτικά ιδρύματα για δάνεια προς μικρομεσαίους, καλύπτοντας περίπου το 20% των συνολικά προβλεπόμενων κεφαλαίων, αξίας 315 δισ. ευρώ, έως και το 2018.

Σύμφωνα με στελέχη με γνώση του αντικειμένου, τα συναρμόδια υπουργεία Οικονομικών και Οικονομίας δεν έχουν ακόμη ενεργοποιηθεί στα έργα που έχουν κρατική συνδρομή (π.χ., οδικοί άξονες και άλλες υποδομές, που είναι δυνητικά επιλέξιμες, γιατί έχουν συμμετοχή ιδιωτικών κεφαλαίων).

Αλλά και οι τράπεζες δεν στρέφονται στο σχήμα, που παρέχει χαμηλότοκα επενδυτικά δάνεια. Δηλαδή δεν ενεργοποιούνται ως "ενδιάμεσοι" παροχής ρευστότητας σε μικρομεσαίους επιχειρηματίες.

Όσο για τις πιο μεγάλες εταιρείες, που θα μπορούσαν να κάνουν άμεσα αίτημα, και εκεί υπάρχει απραξία. Από αρμόδιες πηγές ερμηνεύεται ως συνάρτηση και του γεγονότος ότι οι ιδιώτες φοβούνται το κλίμα, που έχει έντονες διακυμάνσεις –μεσούσης της διαπραγμάτευσης–, αλλά και διστάζουν/αδυνατούν να καλύψουν την ιδιωτική συνδρομή που απαιτείται...

Αναπτυξιακή απραξία

"Η Ελλάδα κρατά... ομπρέλα στο χρήμα που πέφτει ανά την Ε.Ε. για επενδύσεις, ενώ ακόμη (ξανα)σχεδιάζει το αναπτυξιακό πλάνο της", αναφέρουν διπλωματικές πηγές. Θυμίζουν ότι το πακέτο Γιούνκερ δεν είναι το μόνο "κρούσμα" αναπτυξιακής "απραξίας".

Καταγράφουν τα μέτωπα υστέρησης, θυμίζοντας ότι για τον Μάρτιο του 2016 (εξ αναβολής από τον προηγούμενο Ιούνιο) έχει αναβληθεί η ανακοίνωση του αναπτυξιακού σχεδίου (την οποία και πάλι έχει αναλάβει ο κ. Ν. Θεοχαράκης από τη νέα θέση, αυτήν του επικεφαλής του ΚΕΠΕ). Και υπάρχει ανοιχτό ενδεχόμενο νέας αναβολής, με αφορμή την καθυστέρηση στη διαπραγμάτευση με τους "θεσμούς".

Οι ίδιες πηγές θυμίζουν και τη χρονική παράταση στην ενεργοποίηση του νέου αναπτυξιακού νόμου, την απραξία που παρατηρείται στο περίφημα αναπτυξιακό ταμείο, στο οποίο υπάρχουν "παρκαρισμένες" χρηματοδοτήσεις, αλλά και το τροχάδην κάλυψης των προκαταβολών και ολοκλήρωσης των ιδιωτικών έργων του ΕΣΠΑ εντός του 2016 για να μη χαθούν κονδύλια.

Χάνει το τρένο

"Δεν μπορούμε να διεκδικήσουμε σοβαρά από τους "θεσμούς” ισχυρότερο αναπτυξιακό αντιστάθμισμα στην κρίση που πλήττει την ελληνική οικονομία και τις επιχειρήσεις, όταν δεν κάνουμε τη μέγιστη χρήση των εργαλείων που ήδη υπάρχουν", εξηγούν αρμόδια στελέχη που έχουν απευθείας επαφές με τις Βρυξέλλες.

Μάλιστα, σε συνέντευξή του στο www.capital.gr και στο "Κ" (βλ. σελίδα 11), ο ίδιος ο αρμόδιος αντιπρόεδρος της Κομισιόν, Γ. Kατάινεν, απηύθυνε κάλεσμα σε ενδιαφερόμενους επενδυτές, αλλά και στις τράπεζες, να στραφούν απευθείας στις αρμόδιες υπηρεσίες και να ενημερωθούν για τις δυνατότητες που έχουν.

Το πακέτο

Το EFSI (πακέτο Γιούνκερ) θα διαθέσει –μέσω μόχλευσης– 315 δισ. ευρώ χρηματοδότησης (δανείων με προνομιακό επιτόκιο) μέσα από τον χρηματοπιστωτικό "πυλώνα" της Ε.Ε., την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων, έως το τέλος του 2018.

Η Ελλάδα είχε συναντήσει "τοίχο" πριν από έναν χρόνο, όταν το σχέδιο (λίστα δυνητικών έργων) που είχε κατατεθεί επί κυβέρνησης Ν.Δ.-ΠΑΣΟΚ επεστράφη ως μη συμβατό στην πλειονότητά του, αφού το μέσο αυτό χρηματοδοτεί ανταγωνιστικά έργα, είτε ιδιωτικά είτε με συμμετοχή ιδιωτών, και η λίστα είχε κυρίως κρατικά έργα που "περίσσευαν" από τα ΕΣΠΑ.

Η νέα λίστα ποτέ δεν κατατέθηκε (όπως είχε προαναγγελθεί στην πρώτη κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ). Αλλά ούτε και ήταν αναγκαίο να το πράξει, γιατί θα είναι απλώς ενδεικτική.

Ο κίνδυνος

Κατ' ουσίαν, δεν υπάρχει προϋπολογισμός / λίστα έργων ανά κράτος, όπως συμβαίνει στα ΕΣΠΑ. Δηλαδή, όποιο κράτος/εταιρείες είναι οι πιο ανταγωνιστικές αυτές θα πάρουν και τα πιο πολλά δάνεια.

Η "ανοιχτή" μορφή που έχει το πακέτο των 315 δισ. ευρώ δημιουργεί μια ευκαιρία, αλλά και έναν μεγάλο κίνδυνο: αν η Ελλάδα συνεχίσει με την ίδιο ρυθμό (έχει ήδη διατεθεί το 20% και δεν έχει καμία ελληνικών συμφερόντων σύμβαση), κινδυνεύει να μείνει εκτός...

"Σε προγράμματα που έχουν χαρακτήρα ανταγωνιστικής απευθείας συμμετοχής, παραδοσιακά η Ελλάδα δεν έχει καλές επιδόσεις", θυμίζουν αρμόδιες πηγές. Και φέρουν ως παράδειγμα τα Ευρωπαϊκά Ταμεία Ανάπτυξης, όπου η χώρα συνήθως δίνει (ως μέλος της Ε.Ε.), αλλά... σπανίως παίρνει.

Πώς λειτουργεί το ταμείο

Οι αιτήσεις για το "πακέτο Γιούνκερ" υποβάλλονται από τα κράτη / τράπεζες / ιδιώτες στην ΕΤΕπ, η οποία εγκρίνει τα έργα ή τα απορρίπτει βάσει του καταστατικού της, δηλαδή σύμφωνα με τη βιωσιμότητα και την πολλαπλασιαστικότητά τους. Οι εγκρίσεις έργων γίνονται από το διοικητικό συμβούλιο της ΕΤΕπ. Μπορούν να υποβάλουν αίτημα από φορείς του Δημοσίου και ΔΕΚΟ έως τράπεζες (παραδοσιακού τύπου ή αναπτυξιακές) και μικρές ή μεγάλες εταιρείες (με έως και 3.000 εργαζομένους).

Τα έργα πρέπει να είναι "ώριμα" οικονομικά και τεχνικά, να αντιστοιχούν στους τομείς προτεραιότητας που χρηματοδοτούνται, αλλά και να κοστολογούνται κατά τρόπο ανάλογο με τον κίνδυνο που παρουσιάζουν. Τα μεγάλα έργα υποβάλλονται απευθείας στην ΕΤΕπ, ενώ οι μικρότερες εταιρείες χρηματοδοτούνται μέσω της "θυγατρικής" της ΕΤΕπ, του Ευρωπαϊκού Ταμείου Επενδύσεων, κυρίως μέσω ενδιάμεσων χρηματοπιστωτικών οργανισμών.

Ποιες τράπεζες ανά την Ευρώπη έχουν υπογράψει σύμβαση

Μια σειρά από τράπεζες έχουν ήδη συνάψει συμβάσεις για τη χρηματοδότηση μικρομεσαίων στην επικράτειά τους. Στη Βουλγαρία σύμβαση έχει υπογραφεί με την Cibank από τον Οκτώβριο, στην Ιρλανδία με την Bank of Ireland από τον προηγούμενο Ιούνιο, στο Λουξεμβούργο με την ING Luxembourg από τον Μάιο, στην Πορτογαλία με την Banco Comercial Portugues Millennium από τον προηγούμενο Σεπτέμβριο. Πολλές συμβάσεις έχουν υπογραφεί με ειδικευμένες επενδυτικές τράπεζες - αναπτυξιακά ταμεία.

Αναδημοσίευση από το "Κεφάλαιο" της 20^ης Φεβρουαρίου.